Hamburg

DESY Hamburg

Hamburg

Bij de Hamburgreis wordt in vier dagdelen telkens een ander natuurkundig onderzoekscentrum bezocht. 

DESY

De naam DESY is een afkorting, die staat voor Deutsches Elektronen-Synchrotron. Bij de oprichting in 1953 zal de naam de lading wel ongeveer gedekt hebben maar dit is inmiddels allang niet meer zo. DESY is nu een groot, internationaal onderzoeksinstituut met drie zwaartepunten:

  • de ontwikkeling van versnellers
  • onderzoek met fotonen (onder andere met zeer geconcentreerde röntgen- en ultraviolette straling)
  • onderzoek aan subatomaire deeltjes

Belangrijke faciliteiten bij DESY zijn XFEL, PETRA III en de FLASH.

PETRA III: de meest briljante opslagring en X-raybron in de wereld is in 2009 in gebruik genomen.  Als de meest krachtige lichtbron in zijn soort biedt deze faciliteit uitstekende mogelijkheden voor onderzoek met zeer sterke röntgenstraling.

FLASH: een vrije-elektronenlaser met zachte röntgenstraling.

XFEL: deze X-ray laser ligt ondergronds tussen DESY en Schenefeld.

XFEL

De European XFEL (X-ray Free-Electron Laser) is een 3,4 kilometer lange ondergrondse onderzoeksfaciliteit in de regio Hamburg. Het is 's werelds krachtigste röntgenlaser, ontworpen om elektronen te versnellen tot bijna de lichtsnelheid. Hiermee worden 's werelds helderste en ultrakorte röntgenflitsen gegenereerd, waarmee wetenschappers atomen en moleculen in actie kunnen filmen.

Light and Schools

Light and Schools is een laserlab voor middelbare scholieren bij de Universiteit van Hamburg. Leerlingen worden ontvangen bij het Centrum voor optische quantumtechnologie, waar lezingen worden gehouden. Scholieren doen ook zelf onderzoek.

Leerdoelen: kennismaken met en leren over fundamenteel en toegepast onderzoek met behulp van verschillende soorten straling, kennismaken met en leren over optische quantumtechnologie.

Fallturm Bremen

Fallturm BremenDe Fallturm is een valtoren die in 1990 in Bremen werd voltooid en wordt beheerd door het Center for Applied Space Technology and Microgravity (ZARM) van de faculteit Productietechniek aan de Universiteit van Bremen. De toren is uniek in Europa en maakt experimenten op de grond mogelijk waarbij kortstondig gewichtloosheid wordt ervaren.

De valtoren, gelegen op de universiteitscampus, is 146 meter hoog en bevat een 120 meter hoge vacuümbuis, waarin een capsule 110 meter naar beneden valt gedurende 4,74 seconden. Gedurende deze tijd ervaart de capsule gewichtloosheid. De duur van de gewichtloosheid kan worden verlengd tot meer dan 9 seconden met behulp van een katapult die in 2004 werd geïnstalleerd.

(Foto: Ra Boe, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons)

Praktische informatie

De reis is van woensdag (ochtend/middag) tot en met vrijdagavond. Donderdag en vrijdag worden de instituten bezocht.

Bij de reissom is inbegrepen: busvervoer, 2x logies/ontbijt in de jeugdherberg. Lunch en avondeten zijn op eigen kosten.

Busreis:

Woensdag worden de leerlingen opgehaald op de afgesproken plek. Omdat er meestal meerdere scholen deelnemen, zal de bus langs de diverse ophaalplekken in Nederland rijden en dan naar de jeugdherberg in Hamburg.

Jeugdherberg:

De jeugdherberg ligt in het centrum van Hamburg. De leerlingen slapen er in kamers van 4 tot 8 leerlingen. Beddengoed is aanwezig.

Lunch en avondeten:

De lunch (een warme maaltijd) is op de te bezoeken instituten. Betalen kan met betaalkaart of contant.

Vervoer tussen de instituten:

Het vervoer tussen de jeugdherberg en de instituten gaat met de reisbus. Op donderdag blijft de groep op hetzelfde terrein en is de afstand makkelijk te lopen.

Avond:

Er is geen avondprogramma. Leerlingen en begeleiders kunnen dan de stad Hamburg bezoeken en daar een restaurant naar wens bezoeken.

Bezoek instituten:

Bij het bezoek aan de instituten zijn er presentaties over de diverse natuurkundige onderzoeken. Bij de rondleidingen, in kleine groepen, worden niet alleen de onderzoeksinstrumenten getoond, maar kunnen leerlingen ook spreken met onderzoekers, die meer uitleg geven over waar ze mee bezig zijn. Er is genoeg ruimte voor vragen.

  • DESY: Presentatie over de diverse onderzoeken en rondleiding
  • Light and Schools: Natuurkundige lezing (bvb. over laser-cooling and Bose-Einstein-Condensatie) en praktisch onderzoek door de leerlingen.
  • XFEL: Lezingen en rondleiding in een museum met veel activiteiten, waar je spelenderwijs meer inzicht krijgt in de natuurkunde en het onderzoek.
  • Fallturm: Actieve lezing en bezoek van de valtoren.

Het maximum aantal deelnemers per reis is 36 (inclusief de begeleidende docenten).

Om een indruk te krijgen van het programma kunt u hier het informatieboekje dowloaden dat voor de deelnemers van een vorige reis is samengesteld. Het programma voor 2027 is afhankelijk van de mogelijkheden en kan dus afwijken.